Nghe viên tướng phân tích cục diện Kinh Châu, Trương Toại, Lý Nho, Triệu Vân và Trương Liêu đều có chút bất ngờ.
Người này không chỉ nắm rõ tình hình hai bên bờ sông mà còn nhìn thấu mâu thuẫn giữa Lưu Biểu với các thế gia bản địa. Một tướng giữ cảng bình thường hiếm khi có được tầm nhìn như vậy.
Lý Nho quay sang Triệu Vân, tò mò hỏi:
“Triệu đô úy, vị tướng này tên gì?”
Triệu Vân cũng hơi lúng túng.
Hoàn Khẩu cảng trước nay do phó tướng Trương Huân trực tiếp phụ trách. Người đang chèo thuyền chỉ giữ chức đại đô thống, chưa tới mức mọi việc đều phải báo qua Triệu Vân, vì vậy hắn chưa kịp tìm hiểu kỹ.
Viên tướng nghe Lý Nho hỏi liền chủ động hành lễ:
“Bẩm chúa công và quân sư, thuộc hạ tên Tô Phi, người quận Nghĩa Dương thuộc Kinh Châu.”
“Trước kia thuộc hạ từng làm đô đốc Hạ Khẩu. Nửa năm trước bỏ quan tới nương nhờ Trương Huân đô úy, sau đó được bổ nhiệm làm đại đô thống tại Hoàn Khẩu.”
Lý Nho càng thêm hứng thú:
“Đô đốc Hạ Khẩu là chức vụ không thấp. Vì sao ngươi lại từ bỏ quan vị ấy, chạy tới đây làm một đại đô thống?”
Tô Phi ngồi xuống boong thuyền, cười có phần chua chát:
“Nói thật, ban đầu ta cũng không muốn rời quê.”
“Nhưng thân là đô đốc Hạ Khẩu mà ngay cả người nhà cũng không bảo vệ nổi, giữ chức quan lớn ấy còn có ý nghĩa gì?”
“Ta đóng quân quanh năm tại Hạ Khẩu, cha mẹ và em gái sống ở Tương Dương. Vậy mà một ngày hai bữa cơm cũng không được bảo đảm.”
“Đất đai tốt ở Kinh Châu phần lớn nằm trong tay năm đại tộc bản địa.”
“Lưu Châu mục từng ban hành không ít chính lệnh, muốn các gia tộc ấy nhường ra một phần ruộng đất, giảm tô thuế để dân chúng có đường sống.”
“Nhưng năm đại tộc không hề nể mặt ông ấy.”
Tô Phi nhìn mặt sông đen đặc, giọng nói dần nặng nề:
“Kinh Châu ít chiến loạn hơn các vùng lân cận, lưu dân không còn nơi nào khác để đi nên chỉ có thể tiếp tục đổ về đây.”
“Các thế gia dựa vào việc dân quá đông, ruộng quá ít mà liên tục tăng tô.”
“Một năm thu hoạch, nông dân phải nộp bảy phần cho chủ đất, thêm hai phần cho quan phủ. Bản thân họ chỉ còn lại một phần để nuôi cả nhà.”
“Ta là đô đốc Hạ Khẩu mà cha mẹ và em gái vẫn thiếu lương thực. Có thể tưởng tượng dân thường sống khổ đến mức nào.”
“Trong khi đó, tộc trưởng của năm đại gia đình ai nấy béo tốt, mỗi lần ra ngoài có hàng trăm người theo hầu.”
“Y phục của nha hoàn, tôi tớ trong phủ họ đã là thứ dân nghèo cả đời không dám mơ tới.”
“Con cái nhà nghèo tranh nhau xin vào làm nô bộc, chỉ mong có một bữa cơm no. Nhiều cô gái trẻ còn xem việc được người trong các đại tộc để mắt tới là con đường đổi đời duy nhất.”
Lý Nho hỏi:
“Trước khi Lưu Biểu vào Kinh Châu, tình hình cũng như vậy sao?”
Tô Phi lắc đầu:
“Khi ấy Kinh Châu có rất nhiều đại tộc. Họ tranh giành lẫn nhau, năm nào cũng có người chết.”
“Lưu Châu mục mới đến, nhờ năm đại tộc lớn giúp sức, dùng một bữa tiệc diệt gần hết những người đứng đầu các gia tộc chống đối.”
“Dân chúng vốn tưởng các đại tộc nhỏ bị dẹp, tranh chấp sẽ chấm dứt, cuộc sống rồi sẽ khá lên.”
“Không ngờ sau khi không còn đối thủ, năm nhà kia càng không kiêng dè.”
“Kinh Châu trên danh nghĩa thuộc về Lưu Châu mục, nhưng quyền lực thật sự phần lớn nằm trong tay họ.”
Tô Phi chống hai tay lên đầu gối, thở dài:
“Hơn nửa năm trước, tin Lư Giang thi hành chế độ công điểm và đồn điền truyền tới Tương Dương.”
“Nghe nói bất kể xuất thân, chỉ cần chịu tới khai khẩn thì đều được bảo đảm ngày hai bữa, có chỗ ở, làm nhiều hưởng nhiều.”
“Cha mẹ và em gái gửi thư hỏi ta có nên tới thử hay không.”
“Ta bí mật cho người dò xét. Kết quả đúng là như vậy.”
“Hiện giờ họ chưa thể gọi là giàu có, nhưng mỗi ngày đều có cơm ăn, ban đêm có mái nhà che mưa gió.”
“Đúng lúc ấy, một người bạn của ta cũng muốn rời Kinh Châu. Người này có tài, có dũng, lại biết dùng binh. Hắn hỏi suy nghĩ của ta, ta quyết định đi trước mở đường.”
“Ta tới nương nhờ Trương đô úy. Không lâu sau, Điền biệt giá nghe chuyện, cho cha mẹ và em gái ta một căn nhà nhỏ tại huyện Thư, thêm chút tiền và vài mẫu ruộng.”
“Từ đó ta mới thật sự yên tâm ở lại.”
Tô Phi nhìn Trương Toại, nghiêm túc nói:
“Ta không muốn phản bội quê hương Kinh Châu.”
“Nhưng một người đàn ông có năng lực mà không thể lập công, cũng không nuôi nổi cha mẹ, vợ con thì giữ danh nghĩa quan tướng để làm gì?”
Trương Toại đưa tay vỗ vai hắn.
Hoàn cảnh của Tô Phi đáng thương, nhưng cũng là cảnh ngộ chung của vô số người trong thời đại này.
Hào tộc chiếm ruộng, chiến tranh liên miên, quan phủ suy yếu. Dân thường dù chăm chỉ đến đâu vẫn có thể mất sạch tất cả chỉ sau một mùa thiên tai hoặc một lần quân lính đi qua.
Lý Nho mỉm cười:
“Chế độ công điểm và đồn điền mà ngươi nhắc tới chính là do chúa công đề xuất.”
“Trước kia ta cùng chúa công thử thi hành tại Trung Sơn. Quan phủ cấp ruộng và nông cụ, dân chúng bỏ sức lao động, hai bên cùng chia thành quả.”
“Không dám nói ai cũng giàu, nhưng ít nhất người chịu làm việc sẽ có cơm ăn. Lưu dân cũng dần ổn định thành hộ dân.”
Tô Phi nghe vậy, nhìn Trương Toại với ánh mắt càng thêm kính phục.
Mọi người còn đang nói thì phía đông Lục Khẩu đột nhiên bùng lên một dải lửa.
Ánh lửa lan rất nhanh, chỉ trong chốc lát đã nhuộm đỏ nửa bầu trời. Tiếng người hò hét từ xa vọng lại, phá vỡ sự yên tĩnh của mặt sông.
Tô Phi bật dậy:
“Quân Tôn Sách bắt đầu tiến công!”
Trương Toại, Lý Nho, Triệu Vân và Trương Liêu đồng loạt đứng lên.
Từ vị trí giữa sông, họ thấy ngọn lửa nhanh chóng áp sát Lục Khẩu. Trong doanh trại bên bờ, vô số bóng người chạy ngược chạy xuôi, hàng ngũ hoàn toàn rối loạn.
Gần nửa canh giờ sau, lửa đã cháy tới khu vực cầu cảng.
Chiến thuyền và thuyền vận tải của quân Kinh Châu liên tục được đẩy xuống nước. Binh sĩ chen nhau nhảy lên, cuống cuồng chèo về hướng Hạ Khẩu.
Số người chạy tới bờ càng lúc càng đông.
Đột nhiên, phía sau cảng vang lên tiếng giết rung trời.
Đám quân đang tháo chạy hoảng loạn tranh nhau lên thuyền. Vài chiếc chở quá nhiều người bị nghiêng rồi lật úp. Binh sĩ mặc giáp nặng rơi xuống nước, vừa vùng vẫy vài lần đã chìm nghỉm.
Trương Toại và các tướng nhìn cảnh ấy đều thấy lạnh sống lưng.
Đang giữa mùa đông, nước sông rét cắt da. Cho dù biết bơi, một người rơi xuống cũng khó chống đỡ được bao lâu, huống hồ phần lớn còn mang áo giáp và binh khí.
Từ trong ánh lửa, quân truy kích tràn ra như nước lũ.
Phía trên đội ngũ phấp phới mấy loại cờ lớn: cờ chữ “Tôn”, cờ chữ “Thái Sử” và cờ chữ “Chu”.
Quân Giang Đông vung đao xông vào đám binh sĩ Kinh Châu chen chúc trên bến. Tiếng hò hét nhanh chóng biến thành tiếng kêu thảm và chửi mắng.
Những người không còn đường lên thuyền đành liều mạng nhảy xuống sông.
Mùi máu tanh theo gió đêm lan tới giữa dòng.
Dưới ánh lửa, thi thể từ bến cảng trôi ra mỗi lúc một nhiều. Có người còn bám được vào mảnh gỗ, nhưng quân truy kích đã chèo thuyền nhỏ đuổi theo, không hề có ý để lại người sống.
Trương Toại im lặng nhìn.
Không cần mật thám xác nhận, hắn cũng biết đội quân hung hãn kia thuộc về Tôn Sách.
Khi đối đầu với quân Kinh Châu đã mất hết ý chí, binh sĩ Giang Đông chẳng khác nào bầy sói lao vào đàn dê.
Họ đuổi quân Lưu Bàn khỏi cầu cảng vẫn chưa dừng, tiếp tục nhảy lên chiến thuyền, truy sát những người đang tháo chạy trên mặt sông.
Một vài chiếc thuyền đã chuyển hướng về phía thuyền nhỏ của Trương Toại.
Tô Phi lập tức cảnh báo:
“Lục Khẩu đã thất thủ, chúng ta phải rời đi.”
“Quân Giang Đông rất giỏi thủy chiến. Nếu để họ nhận ra thân phận và áp sát, chiếc thuyền nhỏ này rất dễ bị bao vây.”
Triệu Vân không chần chừ, lập tức cầm mái chèo. Tô Phi cùng Trương Liêu cũng ra sức điều khiển thuyền quay đầu.
Chiếc thuyền nhỏ lướt nhanh về phía bờ nam, rời khỏi vùng sáng của chiến trường trước khi quân truy kích kịp tới gần.
Trên bến Lục Khẩu, một nhóm tướng khoác giáp đứng giữa thi thể và ánh lửa, nhìn mặt sông rồi cười lớn.
Người đứng đầu chính là Tôn Sách.
Bên trái hắn là Chu Du, áo choàng bị gió sông thổi tung. Bên phải là một đại hán lưng đeo song kích, tay cầm trường cung - Đan Dương đô úy Thái Sử Từ.
Trận tập kích đã thành công ngoài mong đợi. Quân Lưu Bàn và Hoàng Trung gần như chưa kịp tổ chức phòng tuyến đã bị đánh vỡ, buộc phải bỏ cảng chạy sang hướng Hạ Khẩu.
Chu Du nhìn chiến trường trong tay mình, vẻ đắc ý hiện rõ trên mặt.
Sau một tràng cười lớn, hắn quay lại vẫy tay với người đang đứng phía sau:
“Trọng Mưu, lại đây.”
“Nhìn cho kỹ. Đây mới là chiến trận thật sự.”
“Đệ còn trẻ, phải học nhiều ở Bá Phù, huynh trưởng của đệ.”
Tôn Quyền bước tới bên cạnh anh trai, nhìn những xác người trôi kín mặt sông. Ánh lửa phản chiếu trong đôi mắt xanh biếc của hắn, nhưng không ai biết lúc ấy hắn đang nghĩ gì.