Đại sảnh im phăng phắc. Không ai lên tiếng.
Tào Tháo cau mày. Mấy quân sư của ông ngày thường đều ít chủ động phát biểu, cứ phải gọi tên mới chịu nói. Ông day trán, nhìn Trình Dục:
- Trọng Đức, ngươi nói trước đi.
Trọng Đức là tên chữ của Trình Dục.
Hí Chí Tài và Tuân Du cùng nhìn sang ông. Giả Hủ thì nhắm mắt ngồi im, hệt như chẳng nghe thấy gì.
Trình Dục nghĩ một lát rồi thi lễ với Tào Tháo:
- Theo ta, việc này cần bàn bạc kỹ. Hà Bắc tuy đang loạn, Viên Thiệu mới chết, nhưng chưa đến nỗi không có người đứng đầu. Trương Toại là con rể Viên Thiệu, cũng là người kế thừa duy nhất của cựu Tịnh Châu thứ sử Đinh Nguyên, lại học với Điền Phong, giữ chức biệt giá. Bản thân hắn vốn là người Hà Bắc.
- Mấy năm nay hắn nổi lên nhanh chóng, thắng nhiều trận, được cả văn thần lẫn võ tướng biết đến. Trong biến loạn vừa rồi, ta cũng chưa nghe tin vị văn thần hay võ tướng có danh tiếng nào của Hà Bắc tử trận. Có thể nói thực lực của họ chưa tổn thất quá lớn. Nay Trương Toại lại dẫn quân đánh tới hung hãn như vậy, chúng ta càng phải cẩn thận. Ít nhất nên dành thời gian dò rõ tình hình Hà Bắc rồi mới tiến quân.
Tào Tháo im lặng gật đầu.
Hí Chí Tài bấy giờ đứng dậy thi lễ:
- Chúa công, ta có điều muốn nói.
- Nói đi.
Hí Chí Tài nhìn Trình Dục rồi đáp:
- Theo ta, lúc này phải đánh nhanh, thắng nhanh. Chúng ta đã biết Trương Toại từ lâu. Người này dũng mãnh khác thường. Nghe nói hắn còn cai quản quận Trung Sơn rất tốt; giữa thời loạn mà nơi ấy thậm chí không có dân phải bỏ xứ đi lánh nạn.
- Nếu cho hắn thời gian, hắn có thể dẹp yên các thế lực nổi loạn ở Hà Bắc. Quân Hà Bắc vốn hùng mạnh, đất Hà Bắc lại nhiều lương thực. Mấy năm qua chúng ta liên tục chinh chiến, còn Hà Bắc tương đối yên ổn, tích trữ được rất nhiều lương thảo. Một khi hắn thống nhất được lòng người, lại có đủ lương nuôi quân, trong khi quân ta thiếu lương, tướng sĩ chưa được rèn luyện đầy đủ, kết cục sẽ bất lợi cho chúng ta.
- Vì thế, chúng ta phải ra tay ngay, không để hắn có cơ hội ổn định Hà Bắc.
Hí Chí Tài ngừng lại, vẻ mặt lo lắng:
- Hơn nữa, tin Viên Thiệu chết từ Nghiệp Thành truyền đến đây đã lâu. Nói thật, ta nghi Trương Toại có khi đã dẹp xong nội loạn rồi.
Tuân Du sa sầm mặt. Trong mắt Tào Tháo cũng hiện lên vẻ nghi hoặc:
- Vì sao ngươi nghĩ vậy?
Hí Chí Tài vuốt mấy sợi râu thưa:
- Chúa công cũng biết Trương Toại xuất thân từ dưới trướng Nhan Lương. Nhan Lương nắm ba ngàn kỵ binh tinh nhuệ, còn Văn Sú với Nhan Lương thân như huynh đệ. Viên Thiệu đã chết, ba con trai và cháu là Cao Cán cũng lần lượt qua đời. Còn ai thích hợp tiếp quản Hà Bắc hơn Trương Toại? Nhan Lương ắt sẽ ủng hộ hắn; Văn Sú cũng sẽ theo Nhan Lương.
- Trương Hợp và Cao Lãm là hai trong bốn trụ cột võ tướng Hà Bắc. Cả hai đang ở Từ Châu, cùng phe với Trương Toại. Về mặt võ tướng, hắn đã nắm phần chủ động.
- Còn về văn thần, Hứa Du và Quách Đồ bị Viên Đàm giết khi hắn còn sống. Thẩm Phối và Phùng Kỷ lần lượt tử trận. Phái Dĩnh Xuyên chỉ còn Tân Bì và Tuân Kham. Trong khi ấy, hai người đứng đầu phái Ký Châu là Thư Thụ và Điền Phong đều là dân bản địa. Điền Phong còn là thầy của Trương Toại. Thư Thụ và Điền Phong từ trước đến nay luôn sát cánh; Thư Thụ hẳn cũng sẽ ủng hộ hắn.
- Nói cách khác, ngay từ khi còn ở dưới trướng Viên Thiệu, Trương Toại đã có tiếng nói rất lớn. Trước kia, khi mọi người bàn chuyện nhân lúc Viên Thiệu vừa chết mà đánh lên Hà Bắc, ta không phản đối vì nghĩ Trương Toại còn trẻ, khó phản ứng kịp. Nhưng giờ hắn dám chỉ dẫn một ngàn kỵ binh tới đây, lại thản nhiên giết gần năm ngàn quân ta. Có lẽ hắn đã thu phục xong các thế lực Hà Bắc.
- Bằng không, có người đứng đầu một phương nào lại đích thân mạo hiểm, chỉ đem một ngàn người đánh tới như thế? Hắn đâu phải Sở Bá Vương. Hơn nữa, việc hắn làm lần này rất có thể là một nước cờ hiểm.
Hí Chí Tài nói đến đó thì ngập ngừng.
Tào Tháo quát:
- Nói tiếp!
Hí Chí Tài lấy hết can đảm, liếc Tuân Du:
- Công Đạt, ta không có ý đề cao địch mà coi nhẹ quân ta.
Tuân Du không đáp, sắc mặt vẫn lạnh tanh.
Hí Chí Tài quay sang Tào Tháo:
- Ta nghi Trương Toại cố tình tỏ ra lỗ mãng để dụ chúng ta vào bẫy. Hắn lấy chính mình làm mồi, chọc cho chúa công nổi giận rồi dẫn đại quân đuổi theo. Đến khi quân ta lọt vào vòng vây, hắn sẽ hợp binh tiêu diệt, giống trận dùng lửa ở Bộc Dương trước kia.
Hí Chí Tài nhìn Giả Hủ khi nhắc đến trận ấy, rồi nói tiếp:
- Mà giả sử kế đó thất bại, Trương Toại vẫn có lợi.
Tào Tháo hỏi:
- Lợi ở chỗ nào?
- Chúa công thử nghĩ xem: vì sao hắn tự mình làm mồi nhử để dụ đại quân của chúa công, mà không sai một tướng khác đi? Vì hắn không muốn các tướng sĩ phải liều mạng thay mình. Dù thất bại, văn thần võ tướng Hà Bắc cũng khó trách hắn; trái lại, họ sẽ thấy hắn dám gánh nguy hiểm, xứng làm chủ mới của Hà Bắc.
- Khi ấy, quân ta lại đánh lên phía bắc, các thế lực Hà Bắc càng dễ gác bỏ hiềm khích để cùng chống ngoại địch. Chuyến bắc tiến này chẳng những không chiếm được Hà Bắc, mà còn có thể giúp hắn thống nhất Hà Bắc nhanh hơn.
Hí Chí Tài thở dài:
- Nếu Trương Toại sớm nắm trọn Hà Bắc, lại có Từ Châu và Thanh Châu, hắn sẽ tạo thế bao vây chúng ta. Trong khi đó, ta còn chưa lấy được Quan Trung và Lương Châu. Đến lúc ấy, chẳng phải quân ta sẽ bị vây đánh sao?
- Trương Toại không giống Viên Thiệu. Viên Thiệu mải tranh quyền, không chịu đối diện với thiên tử, lại xem thường chúa công, nên những năm qua chúng ta mới có thể yên tâm phát triển. Còn Trương Toại...
Hí Chí Tài nhìn Tào Tháo, nhắc:
- Chúa công quên chuyện hắn đã làm ở Hàm Cốc quan rồi sao? Hắn vẫn luôn muốn giết chúa công!
Tào Tháo nhớ cảnh Trương Toại chém Điển Vi làm đôi ngay trước mặt mình khi ông tới Hàm Cốc quan cứu giá. Trong mắt ông thoáng hiện vẻ sợ hãi.
Hí Chí Tài nói tiếp:
- Theo ta, chúa công có thể chọn một trong ba kế: thượng, trung hoặc hạ.
Tào Tháo nhìn hắn. Hí Chí Tài giơ một ngón tay:
- Thượng sách là lập tức dẫn quân lên bắc, đánh thẳng vào Trương Toại. Nếu hắn chỉ đang phô trương thanh thế, chúng ta giết được hắn thì Hà Bắc thật sự không còn người cầm đầu. Chúa công chiếm Hà Bắc, sau đó có thể tranh thiên hạ. Nhưng...
Hí Chí Tài nhìn Tào Tháo thật kỹ:
- Khả năng ấy rất nhỏ. Bù lại, nếu thành công thì lợi lớn nhất, nên ta gọi đây là thượng sách. Dụng binh đôi khi phải đánh nước cờ hiểm. Muốn giành phần thắng lớn, phải dám chấp nhận rủi ro. Một khi lấy được Hà Bắc, những nơi khác khó còn sức chống lại chúng ta.